Listado de la etiqueta: destornillo

Festa do orgullo

/en , , , , , , , , , , , /por

Dedico o artigo da semana en Faro de Vigo a Festa do Orgullo:

A raíz do artigo no que citaba os desfiles do «Destornillo de Peritos», unha boa amizade lembroume a importancia que tivo en Vigo, e continúa tendo, o «anfiteatro de Urzaiz», durante o medio século último, protagonista nas coleccións dos nosos fotoxornalistas contemporáneos como Magar, Cameselle ou Vitín de las Heras. Os momentos estelares da cidadanía, dende as conquistas dos dereitos e das liberdades, pasando pola reclamación do autogoberno para Galicia e a dignidade de Vigo como cidade que o lidere, durante o período da Reforma Política até a defensa meduliana dos postos de traballo industriais nos anos máis duros da reconversión, a reclamación da paz e o nunca máis da entrada deste século, dirimíronse todos nestas arterias do Vigo revolcado e rebelde comprendidas entre Urzaiz á Porta do Sol ou as Avenidas.

Abonda consultar a cronoloxía viguesa para comprobar que o Vigo actual nunca perdeu músculo cívico. Velaí aqueles primeiros saltos obreiros na Porta do Sol, na folga de setembro de 1972. Eis a contundente resposta da mañá do 4 de decembro de 1977, na maior manifestación da historia da cidade, reclamando autonomía para Galicia; reivindicación continuada pola tarde en Balaídos, o segundo dos nosos anfiteatros, onde o Celta saíu no seu partido fronte ao Granada levando unha enorme bandeira galega, confeccionada en Dresslock, factoría de pantalóns onde traballaba Manuel Soto, quen pouco despois sería alcalde da primeira corporación democrática, mentres que pola megafonía do estadio soaban «Os Pinos», o himno galego que entón descoñecía a maioría dos celtistas, mais que aplaudiron coa intensidade dos días decisivos. Dous anos despois, o mesmo 4 de decembro, Urzaiz volvería a dar unha nova resposta contra aquel «Estatuto da aldraxe», que negaba a Galicia como comunidade histórica.

Mónica Bar Cendón dá conta en Feministas Galegas. Claves dunha revolución en marcha (Xerais 2010) do que foron as primeiras mobilizacións feministas en Urzaiz, espazo tamén principal de loita a prol da liberdade, dos dereitos das mulleres e do recoñecemento dunha sociedade diversa en igualdade. Así, o 3 de xaneiro de 1977, a Asociación Galega da Muller (AGM) convocou unha manifestación  denunciando as violacións de tres nenas por empregados municipais, na que participaron, segundo informou Faro de Vigo, entre 1.200 e 1.500 persoas. O 8 de marzo do mesmo ano, as feministas volveron a rúa para denunciar un caso de acoso sexual, como en 1978 realizaron as primeiras manifestacións reclamando unha lei de divorcio, a despenalización do aborto e a legalización do uso dos métodos anticonceptivos, que entón estaban prohibidos. Como grazas ao libro de Mónica Bar, obra esencial na memoria do feminismo galego, podemos lembrar o primeiro Festival Feminista celebrado o 29 de xuño de 1980 no parque municipal de Castrelos, organizado pola Coordinadora Feminista de Vigo.

Corenta e seis anos despois, aquela festa unitaria das feministas viguesas, que presentaban o seu carácter lúdico e artístico, que reivindicaban a creatividade e a imaxinación, chamando a mozos e mozas, nenas e nenos, vellos e vellas «a enrollarnos con nós!», «a vivir novas formas de transformar a realidade», converteríase nun referente histórico para a actual comunidade LGTBIQ+. Na programación musical do festival, a cantora madrileña Julia León compartiu palco coa ferrolá María Manuela, con Begoña e o grupo de rockeras Las Chinas. As poetas recitaron, houbo teatro de monifates, xogos, exposicións de pintura e cerámica, venda de bocatas e tortas, e gaiteiras e gaiteiros que amenizaron o serán. Convocatoria aberta a toda a sociedade, que por vez primeira deu a oportunidade de presentarse publicamente a outros movementos incipientes, entón, como lesbianas e homosexuais, que presentaron os seus panfletos e reivindicacións.

A celebración en Vigo deste 28 de xuño 2026 –día do orgullo, creado en 1970 como «Día de liberación gay», tras a redada policial do 28 de xuño de 1969 no bar Stonewall de Nova York– terá exclusivamente carácter reivindicativo e memorialístico, de defensa dos dereitos e da visibilidade da comunidade. Prescindirase da parafernalia festiva de comitivas anteriores e da «Festa DiversXs do Orgullo», referente para a comunidade LGTBIQ+ viguesa, organizada dende 2009 pola asociación Nós Mesmas. Como é lóxico, Nós Mesmas lamenta a suspensión da festa, debido a dificultades económicas, organizativas e o desgaste do voluntariado; porén, non oculta que detrás están as pexas burocráticas cada vez maiores das asociacións cativas para organizar eventos no espazo público (solicitude de permisos, seguros e infraestruturas…), como da insuficiente implicación do concello e doutras administracións na organización desta festa do orgullo.

O Vigo que deixamos

/en , , , , , , , , , , , /por

Dedico o artigo da semana en Faro de Vigo a reflexionar sobre o estado actual da cidade e a proposta de recuperación do planeamento estratéxico:

Vigo converteuse nunha cidade de desfiles, unha modalidade de turismo con poucos precedentes. Hai que chegar a 1877 para atopar o primeiro desfile da Sociedade Carnavalesca de Vigo, do Campo de Granada a Alameda. Comitiva que en 1892 a sociedade El Gimnasio, coincidindo coas festas de verán, argallou como «Batalla de Flores», que entón percorría Príncipe até a Porta do Sol. Tras os desfiles fascistas da guerra e posguerra, houbo que agardar a 1954 para atopar o primeiro «Des…tornillo», un desfile en ton crítico e divertido sobre temas locais, organizado polo alumnado da Escola de Enxeñaría Industrial (Peritos), que desde Peniche á Porta do Sol chegaba a paralizar a cidade durante unhas horas. Comitivas á parte, de carácter relixioso, como a exaltación viguista da procesión do Cristo ou das distintas romarías anuais da bisbarra.

Desfiles, aos que hai cincuenta anos se incorporou o entroido, mais que dende hai tempo perderon o seu ferrete crítico. Hoxe manda en Vigo unha celebración hiperbólica do Nadal, baseada na instalación desaforada de leds e de ornatos kitsch de cartón pedra, como reclamo para o turismo interior e coa intención de que Vigo aparecese nos paneis publicitarios de Nova York e outras cidades globais. Modelo polémico nas voces baixas que, coas súas incomodidades, sacrifica durante tres meses a mobilidade no centro, nun balance de ingresos e perdas que cremos de dubidosa rendibilidade para o interese xeral da cidadanía.

Xaora, unha vez asumido este modelo de ocupación do espazo público, que converte a cidade en decorado e a veciñanza en figuración, non foi estraño que Vigo acollese o Día das Forzas Armadas, unha celebración de alardes que, para abraio noso, levou os tanques a rodar pola duna de Samil. Como tampouco parece xustificada a candidatura viguesa para optar a dous partidos do Mundial 2030, cun custe elevado para as arcas das administracións locais. E, se non abondase, apenas dentro de dous meses comezará a instalación da aparatoso Nadal 2026, coa promesa de incremento de lucerío e de altura da árbore, facendo caso omiso ás recomendacións de diminución de consumos enerxéticos. Vigo é sitio distinto.

Abonda poñer a orella no vitrasa para saber que hai unha parte da veciñanza que se pregunta se esta anomalía dunha cidade hipérbole é o Vigo que queremos; se ese Vigo de leds e papel maxé, será a herdanza que imos deixar as crianzas dos nosos netos. Presentarse no mundo como cidade portuaria atlántica nunha ría de beleza excepcional, cidade industrial do automóbil e da construción naval, cidade tecnolóxica e aeronáutica, cidade da literatura, cidade da música celta, cidade universitaria, cidade do club Celta, cidade da moda, cidade de cine… non abondaría?

Como urxe repensar o Vigo actual, no horizonte dos vindeiros cincuenta anos, unha cidade que debe recuperar o seu liderado na construción do proxecto galego e o seu papel de eixo do noroeste peninsular e rexión urbana de tamaño medio na fachada atlántica europea. Urxe recuperar os exercicios de prospectiva estratéxica, con referencias en 2050 e 2075, que obriga a forzas políticas, entidades empresariais, sindicais, veciñais e comunitarias a debater sobre unha axenda tan esquecida como alternativa. Como vai ser a mobilidade nunha rexión urbana funcional de 600.000 persoas? Como facer efectivo o acceso a vivenda, a conservación do patrimonio industrial (Panificadora, La Artística, Alfageme..) e a rehabilitación dos cascos vellos de Vigo, Bouzas e barrio de Casablanca? Como se vai conservar a integridade da ría e da coroa vexetal das parroquias do Fragoso? Como se vai contribuír a re-existencia da fala galega viguesa, peza primeira do patrimonio dunha cidade de orixe milenaria?

Como é extensa a relación de proxectos estratéxicos en marcha que precisan de apoio e acordos entre as administracións: saída Sur, centro de fotóns e aeronáutica, tren de cercanías, transporte rexional intermodal, redución do uso do vehículo privado, reordenación do espazo portuario, conservación dos bosques existentes, reforestación urbana e periférica, conservación do tecido territorial periurbano, ampliación do hospital Álvaro Cunqueiro, apertura do campus do mar da Guía, implantación de novas ensinanzas universitarias, incluída facultade de medicina, creación dunha rede de bibliotecas públicas, declaración de Vigo como cidade de literatura da UNESCO…

Ese Vigo que non veremos é o que hoxe por ventura comeza a alicerzarse. Recuperar a humildade da xusta medida para leds e desfiles e aplicarse con empatía e xenerosidade a acordar sobre esta extensa axenda 2075 parece razoable. A nosa obriga como xeración que se despide é deixar mellor futuro para todas as viguesas, de todas as idades, de todos os barrios e de todas as procedencias.