Listado de la etiqueta: cota_do_libro_galego

A mala saúde de ferro da edición en lingua galega

Xa non é novidade que a cota de mercado do libro en galego acadase en 2024 un novo teito negativo, o 7,00 %. Hai máis de trinta anos, era do 9,30 %, sobre unhas vendas de 12 millóns de euros a prezos de capa. Cifras que en 2007 medraron até o 13,33 %, con vendas de 22 millóns, coincidindo co goberno de coalición de PSdeG-PSOE e BNG e a aprobación da Lei do libro e da lectura, apoiada por toda a cámara. A cota baixou a 11,36 % en 2021 coa pandemia e o impacto brutal do decreto de plurilingüismo de Núñez Feijoo, iniciando o retroceso actual. No entanto, se revisamos a serie anual, a media desta cota foi do 12,00 %, na que se inclúe todos os tipos de edición e canles de comercialización. Tras a pandemia, a Asociación Galega de Editoras, desagregou a cifra, excluíndo os libros de texto e as canles de venda directa, até fixar no 8,00 as vendas de libro galego nas librarías, 6,13 millóns de euros, porcentaxe que comparaba coa do libro en éuscaro, 17,00 % e catalán, 24,00 % en cadansúa comunidade. Cota galega que volveu reducirse en 2024 até o 7,00 %, último Informe do Comercio Interior do Libro dispoñible, no que as vendas foron de 13,4 millóns, un decrecemento do 20,00 % con respecto aos tres anos anteriores. O que contrasta co crecemento do sector no estado que volveu superar a cifra de facturación dos tres mil millóns.

Xaora, a cifra de vendas e a cota de mercado non son os únicos indicadores fiables no estado da nosa edición. Particular interese ten coñecer a distribución desas vendas polos tipos e xéneros editoriais. Antes da pandemia, os libros de texto lideraban a edición en galego, o 49,60 % da facturación en 2007, o que mudará a partir de 2021, cando a literatura infantil e xuvenil supuxo o 35,20 % das vendas, o que se incrementou en 2024 até o 39,10%. Cifras que en todo caso amosan a continuidade da primacía das «vendas educativas» (libro de texto + libro infantil e xuvenil): 46,70 % (2003), 67,80 % (2007), 71,80 % (2011), 68,00 % (2021) é 72,00 % (2024), a cifra máis elevada nas tres últimas décadas. A diferenza, as vendas do libro literario, cunha participación que veu flutuando entre o 13,00 % e o 15,00 %, reducíronse en 2024 até 11,80 %, apenas un millón seiscentos mil euros, dos que un millón corresponde a narrativa, un dos peores resultados do que vai de século. Retrato actual do libro galego actual que resumimos en tres cifras: 40,00 % edición escolar, 30,00 % libro literario (do que o 20 % é narrativa), 30,00 % libro de non ficción. Cifras que expresan o esforzo das editoras galegas de continuar publicando unha oferta diversa, que non corresponde coas súas vendas previsibles. Outro tanto sucede coa tirada media, reducida na última década á metade, facilitada polas posibilidades da impresión dixital actual con tiradas de novidades entre 150 e 300 exemplares, e posibilidades de reimpresión case a demanda. Procedemento que permite manter vivo en librarías un catálogo de 10.267 referencias, das que a edición escolar supón o 47,00 % dos títulos e a literaria o 16,60 %.

Non entenderiamos tampouco, o estado actual da edición, sen ter en conta que a obra traducida publicada supón o 15,00 %, sendo o número de traballos de tradución de 250 por ano. Nin tampouco que á hora de analizar a edición en galego apenas o 60,00 % está publicada por editoras galegas, 1.095 títulos en 2024, dun total de 1.924, o que só se entende pola importancia que está collendo o libro publicado en galego por editoras de Madrid e Barcelona, 829 títulos. Fenómeno sen parangón nas editoras galegas, cuxa publicación en castelán é de apenas o 6,00 %. Sen menoscabo de que as vendas do sector continúan privilexiando a canle da libraría, o 55,40%, a pesar do incremento no último ano de case o 10,00 % das de Amazón e que ofrece unha oferta anual de libro dixital do 20,00 %, que fixo un catálogo de dúas mil referencias, a maior parte accesibles dende o programa «Galicia le».

Retrato do estado actual da edición en galego no que para entender o debate sobre a profesionalización das autoras e autores é preciso coñecer que os pagamentos por dereitos de autoría representan un millón e medio de euros, realizados polas editoras agremiadas á AGE, máis de corenta, con douscentos empregos nos cadros de persoal e outros tantos de colaboradoras, tras unha década horribilis de perdas continuadas.

Publicado en Nós diario: 31/01/2026

Visibilidade

Hai dous meses adiantabamos as cifras máis significativas do informe de hábitos de lectura e compra de libros en Galicia 2024, entre elas o 5,70 % que supoñen as compras habituais de libros en galego e o 3,80 % de persoas que prefiren o galego como lingua de lectura. Situación precaria que corrobora un informe sobre o estado da edición en galego, presentado no Consello da Xunta do pasado 15 de setembro, no que se estima que a facturación do conxunto do sector editorial galego é de 27,72 millóns de euros, da que a metade, 13,86 millóns, corresponde ao libro en galego, o que supón unha diminución do 17 %, con respecto aos 16,80 de 2023 e unha redución do 37 %, se lembramos os 22,00 millóns de 2007, coincidindo co goberno bipartito. O libro galego continúa perdendo cota de mercado e presenza nas librarías, unha pésima noticia, xa que a «visibilidade situada» no punto de venda (o 68,00 % nas librarías) constitúe a primeira estratexia de descubertabilidade das novidades das editoras galegas, á que se suma a segunda, a súa promoción nos medios de comunicación impresos e audiovisuais (xornais, revistas, emisoras e televisión pública), ben baixo a fórmula de propaganda gratuíta ou da publicidade pagada, ao alcance só duns poucos selos, o que podemos chamar a «visibilidade mediada». Hoxe, ademais da situada e da mediada, en claro devalo, cómpre engadir a terceira, a «visibilidade virtual», conformada coa presenza das novidades nas redes sociais de lecer e na conversa das novas mediadoras de lectura, en tendencia ascendente e con clara simpatía por parte dalgunhas creadoras de contido dixital cultural en galego. Superar as cifras cativas de lectura e edición en galego, ademais de requirir dun plan estratéxico de apoio ao sector e do deseño dun plan galego de lectura, obriga as editoras a espelir e abordar estratexias de visibilidade transversais das súas novidades, na libraría, nos medios e nas redes, para que se coñezan, se vexan, se comenten, se recomenden e se compren por impulso.

Publicado en Nós diario: 01-10-2025

Onte 571: Cotas para o libro galego

Preparando un amplo informe sobre o estado da edición en galego e o plan estratéxico para o sector do libro, que se publicará no vindeiro número da revista Tempos Novos, elaborei novos datos sobre vendas e achei as cifras da cota do libro galego en 2011.

O número de exemplares vendidos polos editores privados galegos foi de 1.949.256, sendo o número dos vendidos en galego de 1.534.409, unha cantidade moi considerable. O prezo medio por exemplar dos libros editados en galego foi de 13,97 €.

No caso do libro editado en Galicia, cuxa facturación total foi  no ano 2011 de 27,17 millóns €,  estímase que as vendas no mercado interior galego foron de 25,78 millóns de € (94,9%), o que supón unha cota de mercado sobre o total do libro en Galicia do 16,1%. No caso do libro en galego, que facturou 21,43 millóns €, estímase que as vendas en Galicia foron de 21,00 millóns de € (98,00%), o que supón unha cota de mercado en Galicia dun 13,02 %. En ambos os dous casos as librarías independentes  continúan sendo a canle de facturación privilexiada, nun 55,2 % (14,28 millóns de €) no primeiro caso e nun 56,2 % (11,80 millóns de €) no do libro en galego.

Estas porcentaxes debería servir de referentes para artellar novas políticas de promoción e visibilización do libro en galego nas librarías, desde a súa presenza nas mesas de novidades e escaparates das librarías, coma na oferta das casetas das feiras do libro que comezarán en Ferrol neste mes de abril. Propoño que toda a rede libreira galega respecte que por cada tres libros en castelán se ofreza na mesa de novidades ou se expoña no escaparate outro en galego. Creo que é unha medida xusta, o mínimo ao que debemos aspirar, acorde coa cota de mercado real do libro galego e coa acción positiva que precisa a edición na nosa lingua.