Listado de la etiqueta: trump

Non a guerra, pola paz e a democracia

Dedico o artigo da semana en Faro de Vigo a reflexionar sobre a guerra de Irán e Líbano:

Politólogos e historiadores coinciden en que o mundo atravesa un momento decisivo, retrocede a democracia e a defensa dos dereitos conquistados dende 1789, ano da revolución burguesa coa que se iniciaba unha nova era. Crébase hoxe a orde mundial, o dereito internacional e os dereitos humanos, recoñecidos tras a Segunda Guerra Mundial, nun período de posguerra no que Europa e tamén os EUA de Roosevelt procuraron diminuír a desigualdade por medio de políticas públicas de vivenda, educación e sanidade, ademais de recoñecer os valores democráticos da liberdade de prensa, asociación e as garantías da autonomía do poder xudicial. Marco que o actual presidente Trump transgride co seu ordeno e mando, cando, e isto non é insignificante, a economía dos EUA, a superpotencia do século XX, perdeu a súa hexemonía, fronte o crecemento de China, que lle cuestiona o seu dominio nos campos científico, tecnolóxico, da Intelixencia Artificial e da propia Big Data. Pelexa pola hexemonía económica e militar na que Europa, onde aumentan os discursos fascistas seguidores da doutrina trumpista, perdeu moito peso no mercado mundial, como demostra o feito de que en 1980 a economía europea era dez veces maior ca de China, que se estima en 2050 dobrará a europea. Como tamén se lle achegarán a doutras potencias emerxentes, tanto no demográfico como económico, sexa a India, o Brasil, Corea do Sur, Singapore e Indonesia.

Mentres en Asia Occidental –nome utilizado polas Nacións Unidas para referirse ao denominado en Europa como «Oriente Medio» ou «Oriente Próximo», rexión estratéxica entre tres continentes, Europa, África e Asia, que abrangue o suroeste de Asia, chegando ao Mediterráneo, o Mar Negro e o Golfo Pérsico– continuará a guerra polo control do mercado dos combustibles fósiles e o xenocidio do pobo palestino, a pesar do «Plan de Paz» que consolida a ocupación de Israel, que pretende a hexemonía como primeira potencia rexional. Velaí o seu ataque unilateral a República Islámica de Irán, –que conta con 90 millóns de habitantes (dos que 16 viven na área metropolitana de Teherán) e grandes reservas de hidrocarburos, abrindo un conflito gravísimo na rexión. Agresión apoiada polos EUA de Trump, que espallando conflitos do planeta, a quen lle resultan alleas as normas do dereito internacional e as resolucións das Nacións Unidas que pretenden a resolución pacífica dos conflitos e o respecto a cada un dos estados soberanos (sexan Venezuela ou Irán) a decidir o seu futuro e o dos seus gobernos.

Tras os primeiros episodios tan alarmantes da «guerra de Irán», estendidos xa a varios estados de Asia Occidental e mesmo do Mediterráneo, evitar o que os politólogos chaman «trampa de Tucidides», en definitiva unha guerra de desenlace inimaxinable entre China (potencia nova) e EUA (potencia xa establecida), é a prioridade para todos os estados e para a propia humanidade. O que obriga a desenvolver, como está facendo o goberno de Pedro Sánchez, unha cultura de paz, de defensa da xustiza e da liberdade, o que entra en conflito coa política imperialista de Donald Trump, da que forman parte as ameazas a quen non lle chistan as súas grazas como aos que non colaboren incondicionalmente nas súas operacións bélicas. Non vai ser doado frear ao actual líder da extrema dereita mundial, nin tampouco aos que se adscriben a súa política do medo, como Miley, Netanyahu, Urban e Abascal (e quizais a propia Isabel Ayuso), que non ocultan a vontade de desmontar o modelo de democracia liberal vixente, as políticas públicas de cambio climático, enerxía verdes, igualdade e coidados dos estados e de dinamitar as regras (molestas para eles) do dereito internacional. Que pode facer a cidadanía para evitar unha catástrofe que hoxe parece inevitable? Que resposta autónoma ao imperialismo trumpiano pode acordar a Unión Europea? Será posible reconstruír un horizonte de paz?

Sendo imprescindible a saída política multilateral, a mobilización cidadá pola paz constitúe o acicate que os gobernos necesitan para non dobregarse ás aspiracións dos que pretenden normalizar o terror, a mentira e a barbarie, como a que leva sufrido o pobo palestino en Gaza. Banalización do horror que xa se produciu en Irán, onde a BBC informa que 153 persoas, incluíndo decenas de menores, morreron nunha explosión dunha escola de Minab, provocada por un bombardeo que Israel nega e os Estados Unidos «investigan». Por ventura, a cidadanía viguesa –convocada por case cincuenta organizacións, o que constitúe unha acción plural, inclusiva e solidaria– reclamou a paz e apelou a palabra «humanidade» como resposta á barbarie da guerra. Parar a guerra é posible. Como parar o fascismo que nos enfronta o abismo, como remataba o manifesto da convocatoria viguesa, «é un deber democrático e ético.»

Xenocidio palestino

Dedico o artigo da semana en Faro de Vigo ao xenocidio palestino:

A excelente resposta a cada unha das convocatorias da Plataforma Cívica Pro-Palestina de Vigo, na que se integran 42 colectivos sindicais, políticos e cidadáns vigueses, amosa que a pesar da aparente apatía actual hai unha maioría da cidadanía viguesa disposta a mobilizarse coa intención de denunciar e parar o xenocidio que Israel está perpetrando na Faixa de Gaza.

Manifestacións nas que se denuncia que o de Palestina non se trata dunha guerra, que xa se alonga dende 1967, senón dun xenocidio coidadosamente planificado polo actual goberno israelita, presidido por Benjamin Netanyahu, que pretende a expulsión do pobo palestino  do seu territorio, baixo o eufemismo de «desprazamento», contra o criterio dun millón novecentas mil persoas, a maior migración obrigada da historia recente.

Un ataque do exército israelita que en dous anos matou a 68.000 persoas da sociedade civil, das que o 70 % son crianzas e mulleres, entre as que se contan 1.600 sanitarias, 300 cooperantes da UNRWA (Axencia da ONU para os refuxiados palestinos) e 250 periodistas. Lista de vítimas ás que se suman 170.000 persoas feridas (incluídas 40.000 crianzas) e, ollo, 14.400 persoas desaparecidas entre os escombros, das que 4.400 son mulleres e menores, as principais vítimas dos bombardeos, causantes, como denuncia a organización Save the Children, do maior número de amputacións pediátricas da historia e da morte de 169 bebés. Un balance que levou a Antonio Guterres, secretario xeral das Nacións Unidas, a dicir que «Gaza é un cemiterio de crianzas»; o conflito máis mortífero do que vai de século XXI, que a revista The Lancet estima supuxo a morte do 2,9 % da poboación de Gaza de hai dous anos, un de cada 35 habitantes.

Vítimas ás que se suma a destrución de edificios de vivendas, hospitais, escolas, campos de refuxiados, igrexas, mesquitas, museos, espazos arqueolóxicos, refuxios da ONU, estradas, infraestruturas básicas de comunicación, electricidade e auga, instalacións agrícolas e mesmo pesqueiras. Destrución dirixida polo goberno de Netanyahu que a Comisión Internacional Independente de Investigación sobre os territorios palestinos ocupados, tras indagacións exhaustivas, cualifica como xenocidio, xa que cumpre as condicións previstas na Convención para a Prevención e a Sanción do delito de Xenocidio, aprobadas polas Nacións Unidas en 1948. Xenocidio que a ONU identifica con actos «perpetrados coa intención de destruír total ou parcialmente, a un grupo nacional, étnico ou relixioso sexa pola matanza dos seus membros; pola cesión grave da súa integridade física ou mental; polo sometemento do grupo a condicións que supoñan a súa destrución, física total ou parcial; polas medidas destinadas a impedir os nacementos ou o traslado por forza dos menores». Condicións que cumpre a actual intervención israelita bombardeando Gaza de forma intensa e desapiadada, coa intención de decimar a súa poboación, deixala sen alimentos, auga, electricidade e acceso a axuda humanitaria e destruír as súas infraestruturas, incluída a sanitarias.

Situación que provocou unha grande fame, para as Nacións Unidas, cifrada nun consumo de calorías da poboación gazatí inferior ao que recibiron as vítimas do campo de exterminio de Auschwitz. Israel utiliza a fame como arma de guerra, unha estratexia coa que pretende expulsar do seu territorio á poboación palestina para substituíla polos seus colonos , apenas unhas 8.000 persoas que no 20 % do territorio da faixa posúen xa o control do 40 % das terras cultivadas e da maioría dos recursos hídricos. Estratexia semellante á que empregou Hitler na súa invasión de Polonia de 1939, que xustificaba pola necesidade de espazos agrícolas para os colonos nazis e mandaba matar sen piedade a homes, mulleres e crianzas polo seu delito de «ser polacos».

O acordo entre Israel e o Movemento de Resistencia Islámico (Hamás) para o cesamento do fogo e o inicio da primeira fase do plan de paz auspiciado por Trump, froito en boa medida das presións da comunidade internacional, da Flotilla global da faixa e dos estados árabes mediadores, non exime aos que promoveron este xenocidio asumir as súas responsabilidades diante dos tribunais internacionais. Non esquezamos que a Corte Penal Internacional, órgano xudicial independente creado polo Estatuto de Roma, ditou en novembro de 2024 orde de detención por presuntos crimes de lesa humanidade contra Netanyahu, o seu ex-ministro de defensa Yoav Galleat e Mohammed Deif, comandante de Hamás, morto nun ataque aéreo israelita. Recuperar a solución dos dous estados e o respecto á legalidade internacional, baixo o marco das Nacións Unidas, son retos inmediatos no cumprimento duns acordos de paz que agardemos sexan respectados e paren dunha vez o xenocidio palestino.

Con Greta Thunberg

Dedico o artigo da semana en Faro de Vigo á activista climatica Greta Thunberg:

O pasado mes de marzo comentabamos con admiración a iniciativa de Greta Thunberg, unha rapaza sueca de dezaseis anos, de promover diante do parlamento do seu país a primeira folga escolar mundial polo clima. Dende entón, o movemento estudantil Friday For Future, que deu pé ao do profesorado Teachers For Future, denunciaron dende centros educativos de diversos puntos do planeta o escaso compromiso dos estados co medio ambiente e reclamaron a redución das emisións de carbono establecidas no Acordo de París (2015), dentro da Convención Marco das Nacións Unidas sobre o Cambio Climático, para manter o aumento da temperatura mundial por debaixo dos 2 graos e proseguir os esforzos para limitalos a 1,5 graos. Mobilizacións escolares intensificadas este curso ao fío da celebración da «Cumbre del clima 2019», coñecida como COP25, convocada polas Nacións Unidas coa intención de acadar un compromiso para reducir de forma drástica as emisións, canto menos nun 7% anual, evitando así o que sería un punto de non retorno na vida do planeta.

Prevista para celebrarse no Brasil e despois en Chile, o cumio abriuse estes días en Madrid coa intervención do secretario xeral da ONU, António Guterres, que recoñeceu que a escala global as emisións continuaban incrementándose, sendo insuficientes os compromisos unilaterais dalgúns estados. Como sinalou Inger Andersen, directora do Programa Ambiental da ONU, se queremos un planeta libre de emisións de carbono en 2050, obxectivo compartido xa por 67 estados, entre eles España, á luz das novas evidencias científicas, cómpre actuar colectivamente e de forma inmediata, o que obriga a profundas mudanzas. Velaí a cerna dos debates deste COP25 no que se confrontan, dentro e fóra dos salóns de IFEMA, as posicións dos activistas climáticos e membros dos movementos ecoloxistas de todo o planeta coas posicións negacionistas sobre o cambio climático abrazadas polos políticos populistas encabezados por Trump, Bolsonaro e polos partidos da extrema dereita europea. Unha durísima lea política e económica sobre a necesidade de «desinvestir» en combustibles fósiles (carbón, petróleo e gas) e facelo en «enerxías renovables». Un debate a gran escala sobre como poñer freo á deforestación, a revisar as políticas agrarias, a protexer as augas dos océanos ou a regular a mobilidade e o tratamento dos residuos das grandes áreas urbanas, entre outros temas.

Nesa tremenda confrontación de intereses, á que non son alleas as presións da industria petroleira nin a ruptura do multilateralismo na resolución de conflitos nin o pobre papel actual da ONU, é onde se encadra o ataque inadmisible por parte dalgúns medios a Greta Thunberg, desde a súa chegada a Madrid para participar na «cumbre» climática. Un tratamento sen piedade nin respecto para unha menor de idade con síndrome de Asperger, ao que ademais dos intereses económicos e políticos citados, semella obedecer tamén a ser muller e neurodiversa, dúas condicións moi difíciles de aceptar nun entorno aínda patriarcal no que se privilexia o modelo masculino e neuronormal. Así o denunciou o Comité para a Promoción e o Apoio para as nenas e mulleres autistas (CEPAMA) para quen «Greta Thunberg ten dereito, como todas as persoas do Trastorno do Espectro Autista (TEA), a participar de forma activa nos diferentes ámbitos da vida social sen ter que agochar nin as súas diferenzas nin disimular a súa capacidade». Greta non padece doenza ningunha, mesmo a síndrome de Asperger nin sequera hoxe existe como categoría diagnóstica no DSM-5 (2013). Cadora, como outras persoas do Trastorno de Espectro Autista, con toda a súa variabilidade, Greta amosa capacidades singulares que a fan unha persoa de sensiblidade extrema, concienciada e comprometida coa causa do cambio climático, mesmo a pesar de recibir por isto rexeitamentos e críticas.

O que algúns non entenden de Greta é que ela, como outras persoas neurodiversas, manexa códigos de comunicación diferentes aos da maioría considerada neuronormal. A súa linguaxe é explícita e directa, sen os matices e eufemismos das convencións sociais; como o seu sistema de comunicación non verbal fai que poida ser percibida como unha persoa anoxada, nalgúns momentos distante, noutros fría ou indiferente. Greta é unha rapaza que está actuando de acordo as súas conviccións máis profundas, o que a obriga a intentar moverse polo planeta utilizando transportes sen emisións (o que non sempre é posible nin doado). Xaora, o feito de que Greta sexa TEA non pode ser utilizado para desmerecer o valor do seu activismo sobre o cambio climático nin de amosar unha forma de vida que pretende ser apenas consecuente coas ideas que defende.

Grazas, Greta, por teimar que é posible outro futuro para a túa xeración e para o planeta.

Onte 1819: Día do Holocausto

Auschwitz

XG00162201Non pode pasar desapercibida a data de onte, 27 de xaneiro, na que se rinde homenaxe aos seis millóns de vítimas do Holocausto. Unha data na que (dende 2005) se conmemora a liberación en 1945 do campo de exterminio nazi de Auschwitz-Birkenau. Unha efeméride internacional promovida pola Unesco que nesta edición ten por tema “Educar para  futuro. A función dos emprazamentos históricos e os museos na Educación relativa ao Holocausto”. Unha efeméride que nos leva a recomendar a lectura da novela de Alberto Canal, O amor nos escuros días de Birkenau, publicada hai apenas seis meses en Xerais Narrativa, un texto esencial na literatura galega do Holocausto. Nun momento tan desacougante como o actual, cando o presidente Trump promove as súas políticas xenófobas, cuxas consecuencias son hoxe impredicibles, ou cando os partidos da ultradereita aspiran a ocupar os gobernos europeos, esta efeméride que pretende educar aos máis novos na loita contra calquera forma de intolerancia e xenofobia adquire o seu maior sentido.

Guardar

Guardar

Guardar

Guardar