Artigos

Onte 719: Revistas en papel

Ademais das publicacións dixitais, leo cada vez máis máis revistas en papel. Ademais das publicadas en galego (Sermos Galiza, Tempos novos, Grial, A Trabe de Ouro e Festa da palabra silenciada) e das vinculadas coa miña actividade profesional (Trama y texturas, Cuadernos de Pedagogía, Revista galega de educación, Clij e Que leer) das que son suscritor, sigo no quiosco co maior interese Panenka (para min a mellor das de fútbol que coñezo), Jot down, Tinta libre e mesmo en contadas ocasións Mongolia ou algunhas das publicacións de cine. Neste proceso de tránsito da comunicación cultural a hibridación (a convivencia dos produtos presentados en diversos formatos e soportes) tamén afecta ás publicacións periódicas (como á prensa diaria e á edición de libros). Non e casual que o agromar destas revistas sempre estea vinculado ao coidado do deseño visual e tipográfico, así como á escolla duns contidos concibidos para unha lectura reflexiva e acougada. Non descarto que a crise das grandes empresas de comunicación ofrecesen unha oportunidade, un oquiño para estes produtos de lectura perdurable que reivindican o xornalismo especializado e de calidade. Neste contexto renace o ilusionante proxecto mensual de Luzes de Galiza que, polo que puidemos comprobar pola lectura demorada do seu magnífico borrador do número cero, comparte idéntica vontade de anovación xornalística e de hibridación comunicacional, ofrecendo os contidos tanto en formato papel como dixital para taboíñas e diversos dispositivos móbiles de lectura. A pesar das profecías sempre interesadas dos gurús dixitais, a comunicación actual caracterízase por esta hibridación dos soportes e formatos, a que cualificamos outras vces como «edición estendida». No espazo comunicacional galego, onde conviven soportes impresos e electrónicos, hai un espazo para a edición e a lectura de revistas en papel. Convén non esquecelo.

Onte 474: Humor

Durante a viaxe cara Toronto fun trufando a lectura de La danza de la gaviota, a última novela de Camilleri, coa dos últimos numeros de Mongolia e El Jueves, dúas revistas de humor que están collendo moito pulo. Como sucedera durante o período de Reforma Política, cando mercabamos con fidelidade militante Hermano Lobo ou El Papus, a ollada retranqueira e mesmo a máis corrosiva sobre a iniquidade política e a desigualdade social vólvense ferramentas informativas e de opinión moi eficaces. Custa diferenciar nalgunhas das páxinas destas revistas, como sucede nos informes que sobre Telefónica e o ERE do El País publica este mes Mongolia, o que é xornalismo de investigación das páxinas estritamente de ficción, xa que todas elas son de humor e en todas elas son froito dun traballo informativo. Como é, tamen, moi difícl diferenciar na novela de Camilleri, sobre todo na  voz cada vez máis  desencantada e amarga do  detective Montalbano,  o que hai estritamente de crónica  e de ficción no retrato da descomposición da sociedade italiana. Os diversos xéneros e soportes do humor, eis o que sucede na televisión con El Intermedio, conforman unha alquimia moi poderosa para representar con fidelidade á complexidade do noso tempo.

Onte 364: «Mongolia»

Merquei o número de setembro de Mongolia. Formidable, como os catro anteriores, equilibrando no seu xusto punto a ironía, o humor satírico político e esas noticias verdadeiras que a forza de non aparecer nos medios convencionais semellan as máis extravagantes. Unha publicación que é auga de maio entre tanto aburrido conformismo. Confésome fan desta revista satírica que reivindica a textura do papel prensa e do formato tabloide, un xénero de publicacións que coa excepción de Retranca eu non agardaba nos quioscos dende aqueles tempos da Transición na que seguía Hermano Lobo e El Papus. Xenial o editorial desta Mongolia 5 dedicado ao ministro Gallardón e a reportaxe «Monarquía watch» pola que sabemos que encher o depósito do «Fortuna» custa 26.000 euros, máis que o salario medio anual.